Kayak montu satın alırken nelere dikkat edilmeli yazımızda sizler için faydalı olacağını düşündüğümüz bir dizi ipucu ve tavsiye derledik. Kayaksever.com web sitesinin hazırladığı “Kayak montu satın alırken nelere dikkat edilmeli” yazısı kaynak gösterilmesi şartıyla izin alınarak yayınlanmıştır.
Önce kayak montunda kullanılan malzemeler ve özelliklerinden bahsedelim, yorumlayalım ve sonrasında tavsiyelere geçelim.
Insulated özellikli bir mont mu yoksa Shell özelliklere sahip bir mont mu tercih edilmeli?
Kayak montu satın almadan önce ilk almanız gereken karar, inslulated yalıtımlı bir kayak montu ile fiyat aralığımın en üstüne çıkmalı mıyım, yoksa daha ucuz ancak ihtiyacımı karşılayabilecek waterproof su geçirmez Shell özellikli bir mont mu almalıyım?
Insulated
Insulated yalıtımlı kayak montları daha sıcak tutar ancak değişik hava koşulları için uygun olmayabilir, bu yüzden her havada kullanılabilecek çok yönlü bir mont değildir.
Insulated yalıtımlı montların İki türü vardır. Doğal veya sentetik dolgu katmanlı. Doğal dolgu katmanlı montlarda kuş tüyü kullanılır ve sentetik dolgu katmanlı montlara göre daha az hacimlidir. Ancak ıslandığında ısıl özelliklerini kaybederler. Sentetik dolgu katmanlar ıslakken daha iyi çalışır, ancak daha hacimlidirler. Paketlenmesi ve sıkıştırılması çok kolay değildir. Valizinizde yer tutacaktır.
Shell
Shell özellikli kayak montlarının da hardshell (sert) ve softshell (yumuşak) olmak üzere iki çeşidi vardır. Hardshell sert kayak montları suya ve rüzgara dayanıklıdır, katmanları yoktur ve az yer kaplarlar. Paketlemeleri kolaydır.
Softshell kayak montlarında çok hava alan malzemeler kullanır ve güzel havalar için mükemmeldir. Ancak sınırlı su geçirmezliğe sahiptirler, bu nedenle onları iyi bir termal giyimle tamamlamak yerinde olur. Hava şartlarında göre gerekirse hardshell bir kayak montu softshell mont üstüne giyilebilir.
Nedir bu su geçirmezlik ve nefes alabilirlik olayı?
Kayak yada snowboard montu satın alırken, kumaşın ne kadar su geçirmez ve nefes alabilir olduğuna ilişkin bir dizi rakamsal değerlerle karşı karşıya kalacaksınız.
Su geçirmezlik, bir metrekare kumaş üzerinde sızmadan önce oluşabilecek milimetre cinsinden su kabarcığı yüksekliği ile ölçülür.
Nefes alabilirlik, bir metrekarelik kumaştan 24 saatte kaç gram su buharının geçebileceği test edilir.
Kayak montunda genel kural, 5.000 mm düşük su geçirmezlik, 10.000 mm ve civarı orta düzey, 20.000 ve 30.000 mm yüksekliğe kadar olanlar profesyonel olarak değerlendirilir. Satıcı size 5000’lik yada 20 binlik mont dediğinde bunun ne anlama geldiği hakkında artık fikir sahibisiniz. Bu özellikleri kayak montu etiketinde büyük yazı puntolarıyla görebilirsiniz. Nefes alabilirliğe gelince, 5.000 g düşüktür ve 20.000 g ve üstü değerler çok daha fazla nefes alabilir. Bazı kayak montlarında bu değer yerine nefes alabilirlik için bir RET değeri (Resistance to Evaporating Heat Transfer) buharlaşan ısı transferi direnci değeri de görebilirsiniz.
Tam burada potansiyel olarak bir kafa karışıklığı ile karşı karşıya kalırsınız. Waterproof su yalıtımı bir kayak montu yağışlı günler için kullanışlı olsa da, hava daha iyi olduğunda montun nem ve ısının dışarı çıkmasına izin verme yeteneği sizin için yeterli olmayabilir. Gore-Tex vb özellikli üst düzey kumaşlara sahip kayak montları her koşulda çok daha verimli olmaları nedeniyle daha pahalıdır. Üst düzey teknik özelliklere sahip bir kayak montuna ne kadar çok öderseniz kayak eğlencenizde ödün vereceğiniz detaylar o kadar az olur.
Kayak montu fiyatlarını daha da arttıran diğer ekstra özellikler;
Nasıl bir kayak montu almalıyım?
Kayak montu satın almaya karar verdiniz ve bir mağazaya gittiniz. Şaşırtıcı derecede pahalı ve şık görünümlü birçok seçenek ile karşı karşıyasınız. Farklı bir çok özelliği ortadan kaldırarak ve işin jargonunu açıklayarak, dağ maceralarınız için doğru kayak montunu bulmanıza yardımcı olacağız.
Kayak ve snowboard montları ve hatta pantolonları için minimum 5.000 mm (bazı montlarda binlik sayı k kısaltması ifade edilebilir, örneğin 5k) su geçirmezlik derecesi öneririz. Kayak pistinde bir iki tur attıktan sonra hemen otele dönüyorsanız yada aralarda kafelerde çay kahve molası veriyorsanız bu koruma seviyesi sizin için yeterli olabilir. Ancak çok kötü hava koşullarında ve bir fırtınada ıslanma ve üşüme ihtimaliniz çok yüksektir.
5.000 mm (5k) ile 10.000 mm (10k) arasında olan kayak montları, her türlü hava koşulunda uzun süre kayak veya snowboard yapanlar için iyi bir seçimdir.
Dışarıda ve pistlerde uzun süre kalmakta aşırı istekli olanlar ve bu sporların müptelası kayakçılar ve snowboardcular, 10.000 mm (10k) ila 20.000 mm (20k) aralığında veya daha yüksek su geçirmezlik derecelerini aramalıdır.
Ben kayak merkezinin doğasına hastayım, uzun yürüyüşler yapacağım, dağlara tırmanacağım, ineceğim kamp ateşi yakacağım, tüm günümü dışarda geçireceğim diyenlerdenseniz nefes alabilirlik özellikli bir mont su geçirmezlik özellikli bir mont kadar eşit derecede önemli hale gelir. o zaman size tavsiyemiz 20.000 mm üstü hem su geçirmezlik hem de nefes alabilirliğe sahip bir mont arayın.
Sonuç olarak tahmin edebileceğiniz gibi, su geçirmezlik ve nefes alabilirlik kategorilerinde daha yüksek değerler genellikle daha yüksek fiyatlar anlamına gelecektir.
Fit kesim mi yoksa bol kesim bir kayak montu mu almalıyım?
Burada kararınız, ne tür bir kayak stilinden hoşlandığınıza ve nerede kaymak istediğinize bağlıdır.
Dar kesim fit bir kayak montu kayak pistlerinde gezinmekten mutlu olanlar için uygun olabilirken, daha geniş bol kesimli montlar pist dışı yamaçlarda atlama ve akrobatik hareketler yapma gibi serbest hareketli aktiviteler için daha uygundur.
Havalandırma ve cepler gibi ekstra özellikler arayın
Kayak montunuzun fermuarını açmak zorunda kalmadan sıcak havanın dışarı çıkmasına ve soğuk havanın içeri girmesine izin veren koltuk altı havalandırma delikleri, temiz hava sirkülasyonu sağlamak için kollarda, arkada ve önde havalandırma delikleri olan bir kayak montu tercih edin. Bu tercihinizi kayak pantolonu alırken de sorgulayın.
Ekstra ekstra özellikler varsa daha iyi
Günlük hayatımızın parçası her daim yanımızda taşıdığımız akıllı aygıt ve aksesuarların listesi gittikçe büyüyor. Buna paralel olarak ekstra mont cepleri de her sezon daha akıllı hale geliyor. Genellikle içinde gözlükler için büyük bir iç ağ cebi, skipass geçiş kartı için sol ön kolunuzda küçük fermuarlı bir cep yada bağlama aparatı, göğüs hizasında küçük bir kulaklık cebi vb birçok ekstra cebe sahip bir kayak montu fena olmaz. Kayak montunuzda sisli ve karanlık havalarda görünürlüğünüzü arttırmak için ince şık görünümlü şerit reflektörler varsa süper.
Kayak montlarında kapşon ve yakalar
Kapşonlar genellikle sabittir, ancak bazı montlarda fermuarla çıkarılabilir. Çıkardığınızda kaybolma durumlarına çok sık rastlanıldığından bu tarz çıkarılabilir kapşonlu montları tavsiye etmiyoruz. Kayak montunun yakasına doğru yuvarlanan kapşonlar çok kullanışlıdır, fırtına ve yağışlı havalarda yüksek koruma sağlarlar. Kapşonda elastik iplerle ayarlanabilir özelliği arayın. Bayanlar yakaya doğru stil katan suni kürk görünümlü bir kapşon tercih edebilir.
Son olarak olası çığ altında kalma durumlarında Recco özellikli bir montun çok faydasını görürsünüz. Recco özelliği çığ altında bulunmanıza yardımcı olacak kayak montuna dikilen ek bir parçadır ve güvenlik ekiplerinin dedektörleri ile birebir uyumludur. Bu özelliğin sadece çığ altında kalındığında işe yaradığını, kaybolma durumlarında bir faydası olmadığını unutmayın. Recco nedir daha detaylı bilgi almak isterseniz marka sitesini buradan ziyaret edebilirsiniz.
Kayak ve Morton Nöroma yazımızda, kayak yaparken ayak parmaklarınız arasında şiddetli ağrı, yanma, uyuşma ve karıncalanmanın hangi hastalığın başlangıcı olabileceğiyle ilgili nedenleri irdeliyoruz. Yazımızı okuduktan sonra kendi kendinize yapabileceğiniz basit bir testle veya ileri görüntüleme teknikleriyle şikayetlerinizin Morton Nöroma hastalığı ile bir ilişkisi var mı sorusu hakkında cevap bulabileceksiniz.
Morton Nöroma hastalığı ilk olarak 1876’da TG Morton tarafından tanımlandı. Ayakta tarak kemiklerinin arasındaki sinirlerden kaynaklanan müzmin bir hastalık. Morton Nöroma hastalığı ayak tabanında parmakların his duyusundan sorumlu olan sinirlerin çoğunlukla ayak yapısından kaynaklanan sıkışma sonucu ortaya çıkabilmektedir.
Özellikle 40-60 yaş arasında ve bayanlarda erkeklere göre 8 kat daha fazla görülmektedir. Sıklıkla 2-3 ya da 3-4 tarak kemikleri arasında ortaya çıkar. Özellikle sıkı ayakkabılarla ilişkilendirilmekledir ve ayakkabının çıkarılması durumunda rahatlama olabilmektedir.
Morton Nöroma nasıl ortaya çıkar nedeni bilimsel olarak kesin bilinmemektedir. Öne doğru daralan sıkı ayakkabılar ve sert zemin üzerinde yapılan hareketlerin sinirde etkilenmeye yol açarak kalınlaşmasına neden olduğu ileri sürülmektedir. Kalınlaşmış sinir, tarak kemiklerinin bulunduğu bölgede bir çatı gibi yer alarak her yere basışta dar alanda kalarak sıkışmasına neden olur.
Hastalar mermerde yürüyormuş hissi olduğunu ifade edebilmektedir. Ağrı 3. ve 4. parmaklara yayılabilmekte ve ayakkabının çıkarılması ile rahatlama olabilmektedir. Özellikle kayak ayakkabılarında uzun süren aktivite sırasında ve ayakkabılar çıkarılırken ayağınızda müthiş bir ağrı, yanma veya uyuşma hissedilir.
Sorunlu ayağınızda ayak parmaklarınızı tarak kemiklerinden elinizle kavrayın ve sıkın, her sıkışınızda tık diye bir ses duyarsanız ve sıktığınız zaman ağrı şikayetiniz artıyorsa Morton Nöroma hastalığınız var demektir. Her sıkışınızda hassas kalınlaşmış siniriniz ezilerek sıkışır ve tık sesi çıkar.
Daha profesyonel tanı için röntgen, ultrason ya da MR gibi görüntüleme yöntemleri uygulanabilmektedir. Morton Nöroma tanısını koymada röntgenin yeri kısıtlıdır ancak başka hastalıkları ayırt etmek için yardımcıdır. Özellikle şüphe duyulan durumlarda çekilen kontrastlı MR’larda ise bu lezyon görülebilir.
Deneyimli bir hekim tarafından yapılan dikkatli bir inceleme, Morton Nöroma’yı tendon iltihabı ve romatoid artrit gibi diğer tıbbi durumlardan ayırabilir.
Morton Nöroma vb kas-iskelet, sinir sistemi sorunları genellikle koşucular, kayakçılar, futbolcular, dansçılar ve balerinler gibi oldukça dinamik kişilerde daha sık görülmektedir.
Bazı sporlarda daha yüksek görülme oranını açıklayabilecek birçok neden vardır. Örneğin;
Kayakçılar aktivite sırasında vücudun özel duruşu veya fizyolojik konumu nedeniyle yüksek risk altındadır. Kayak ayakkabılarının ayağı çok sıkı sarması ve dar burunları nedeniyle ek bir baskı ile doku yaralanmasının kaynağı olabilir.
Başka bir deyişle, ön ayağa (veya ayak ortasına) doğrudan baskı veya kalıcı kuvvet uygulanmasını içeren herhangi bir fiziksel aktivite, Morton Nöroma geliştirme riskini artırabilir.
Erken evre Morton Nöroma tedavisi basit ve kolaydır. Çoğu erken vakada, geniş ve rahat ayakkabıların tercih edilmesi gibi yaşam tarzı değişiklikleri işe yarayabilir. Masaj ve soğuk uygulamalarla desteklenen bütünsel bir tedavi protokolü de uygulanabilir. Bu tedavilere ek olarak ortezler ve steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlarla tedavi çeşitlendirilebilir.
Özellikle kayakçı sporcular, ayaklarındaki sürekli baskı ve zorlanma nedeniyle özel ortez ve taban padleri tercih edebilirler. Kortikosteroid enjeksiyonları da yardımcı olabilir, ancak yağ yastığı atrofisi gibi komplikasyon riskini azaltmak için hekim ve tercihen ultrason rehberliğinde yapılmalıdır. Bu basit önlemler başarısız olursa, o zaman ultrason rehberliğinde cerrahi ablasyon prosedürü genellikle çözümdür.
Cerrahi tedavide 2-3 yada 3-4 tarak kemikleri arasında transvers bağ bölgesinde yapılan 2-3 cm lik kesi ile transvers ligamentin kesilerek sinirin serbestleştirilmesi yada kalınlaşmış olan sinir segmentinin çıkarılması işlemi yapılır. Buradaki amaç sinir üzerine binen basıncı azaltmaktır. Geniş taraklı ayakkabılar, topuksuz ayakkabılar ya da sıkı-sert tabanlıklar ile parmakların hareketi bir miktar kısıtlanarak şikayetler azaltılmaya çalışılır.
Yaklaşık 3 yıl önce ailemle bir kayak gezisine çıktık. Tatilim süresince kayak sırasında sol ayağımda dayanılmaz ağrılar çektim. Kayak ayakkabılarımın bana küçük geldiğini, çok sıkı olduğunu, bu nedenle yanma, ağrı ve uyuşma çektiğimi düşündüm.
Tatil sonrası hastaneye giderek ortopedi hekimine sorunumu anlattım, röntgen istedi ve sonucunu değerlendirdi. Hekim, topuk dikeni başlangıcı olabileceğini ve bu ağrılar ile yaşamam gerektiğini belirtti. Ayrıca kayak sporunu yapmamamı tavsiye etti. Hekimin “ayak parmaklarım arasında şiddetli ağrı yanma oluyor” dediğimde “topuk dikeni” cevabı beni hiçte ikna etmemişti. Neticede dikkatli bir hekim topuk ile ayak parmakları arasındaki ağrı ayırımı çok kolay yapabilmeliydi.
Başka bir hekim arkadaşımın şans eseri kontrolü ile Morton Nöroma teşhisim koyulmuş oldu. Sonraki her kayak gezisi için, yolculuktan birkaç gün önce Morton Nöroma hastalığım için ağrı kesici enjeksiyonu yapıldı. Kayak tatilim süresince bu enjeksiyonların çok faydasını gördüm. Ayrıca ayak tabanı altına yerleştirilecek jel yada keçe benzeri bir padinde çok faydalı olabileceğini artık biliyorum.
Kayak yaparken ayak parmaklarınız arasında şiddetli ağrı ve uyuşma hissediyorsanız bir an önce önlem alın ve bir hekimin tavsiyelerine kulak verin. Eğer Morton Nöroma teşhisi koyulursa cerrahi müdahaleyi son aşama olarak planlayın. Neticede sinirlerin yapısı çok karmaşık ve riskli. Size önerimiz kalınlaşmış sinir bölgesine 3-4 ay dayanan steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar enjekte ettirmeniz. Basit fakat çok faydasını göreceğiniz bir Morton Nöroma padide kayak yaparken sizi bayağı rahatlatacaktır.
Kayak ve Morton Nöroma yazımızı beğendiyseniz kayak sporunda nezaket ve emniyet kuralları yazımız ilginizi çekebilir.
Kaynak: Kayaksever.com
Her zamankinden daha iyi ve daha hızlı kaymaya hazır mısınız? Uzatmadan hemen başlayalım o zaman.
Size gerçekten fayda sağlayacak alıştırmalar yapmak için erken sezonda yani Aralık ayının ilk haftası açık olan pistlerden yararlanın. Aşağıda verdiğimiz birkaç ipucu kayak tekniğinizi ilerletmeniz için size sağlam bir temel oluşturacaktır.
Çok uğraştığınız ancak bir türlü yapamadığınız carving dönüşlerde artık ustalaşmanın zamanı geldi.
Kayakçıların carving kaymaya çalışırken yaptıkları en yaygın hata dönüşe ilk önce başları ve omuzları ile girmektir. Bu da kayakçıyı yanal olarak dengeden çıkarır ve kayakları karı kürüyerek döndürmeye zorlar. Bunun yerine, ilk önce ayaklarınız ve bacaklarınızı dönmek istediğiniz yöne oval ve yanal bükerek kaymaya başlayın.
Bu hareketi yaparken kayaklarınızın kenarları üzerinde kayıyormuş gibi hissetmelisiniz. Kenarlardaki ağırlığınızı dengelediğinizde kayağın yapısı olan oval kesim dönüşlerinizi keskin ve net kavislere (carving) çevirecektir. Bu alıştırmayı uygulamak için az eğimli pist alanlarını kullanın.
Düzenli olmayan ve sürekli değişen pist koşulları, ayaklarınız arasındaki basınç kontrolünü hızlı ve sorunsuz bir şekilde değiştirme yeteneğini gerektirir. Bu beceriyi geliştirmek için tek kayak üzerinde kaymayı deneyin. Çoğu kayakçı dönüş başladıktan sonra iç tarafta kalan kayağı zeminden kaldırır. Basınç kontrolüyle ilgili alıştırmanızı daha zor hale getirmek için, dönüşe başlamadan önce dışarıdaki kayağı kaldırın. Ardından, aynı dönüşte her kayağı sırasıyla zeminden birkaç kez kaldırmayı deneyin.
Carving dönüş alıştırmalarınızı önce tek bir yöne doğru ve sürekli tekrarlarla yapın. Örneğin önce sadece sağ dönüşlerle başlayın, bu dönüşlerinizi önce geniş, ilerledikçe daha kısa kavisli dönüşlere çevirin. Sonra bu işlemi sol dönüşler için tekrarlayın. En sonunda dönüşlerinizi sağ ve sol dönüşler olacak şekilde birleştirin.
Kayak tekniğinizi geliştirmek için daha fazla ipucu ve taktik arıyorsanız bir kayak öğretmeni yada kayak antrenöründen destek alabilirsiniz. İyi bir kayak tekniğinin temellerinden her türlü arazi ve koşulda iyileştirmeye yönelik tatbikatlara kadar her şeyi size sunacaklardır.
Kayaksever.com web sitesinin hazırladığı “Her zamankinden daha iyi ve daha hızlı kaymaya hazır mısınız?” yazısı kaynak gösterilmesi şartıyla izin alınarak yayınlanmıştır.
